Trước đây, mảnh đất này có tên là Zhongdian (Trung Điện), sau này được đặt tên là Shangri-la theo một tiểu thuyết của tác giả James Hilton - Đường chân trời đã mất - được viết lại dựa trên những tài liệu của nhà thám hiểm Joseph Look về người dân vùng gần Tây Tạng, phía Tây Trung Quốc. Nằm ở vị trí trung tâm giữa tỉnh Vân Nam, Tứ Xuyên và Tây Tạng, Shangri-la có một sức cuốn hút thần kì với những căn nhà đặc trưng Tây Tạng, với những núi tuyết tầng tầng lớp lớp, với những tu viện Phật Giáo linh thiêng mà bí ẩn, và cả món lẩu bò Yak nóng hổi giữa giá lạnh. Có lẽ đây là điểm đến đọng lại nhiều nhất trong cả hành trình Vân Nam, về cả cảnh sắc và về cả tinh thần...như thể vừa lạc vào xử sở kỳ diệu mà không thể tin được mình đã ở đó. Bản thân không phải là người theo tôn giáo nào, tin vào vật chất hơn là tinh thần, nhưng tôi vẫn bị vùng đất Phật này hút hồn một cách khó tả.

Chúng tôi đến Shangrila chẳng chuẩn bị gì ngoài áo ấm và một cái kế hoạch - chúng tôi sẽ đến Shangrila. 5h chiều, hai đứa lên xe bus với rất ít những thông tin - không bản đồ, chưa đặt nhà nghỉ, chưa biết sẽ đi đâu và làm gì...chỉ biết lên xe đi và đến Shangrila vào lúc 8h30 tối rồi tìm cách giải quyết sau. 

Rất may, khi hai đứa vừa đặt mông lên xe bus, ngay hàng ghế bên cạnh có hai anh chàng người Quảng Đông cũng đi Shangrila du lịch từ Lệ Giang. Nhìn bộ dạng chúng tôi không giống người địa phương, họ bắt chuyện làm quen và cuối cùng là hai bạn đã đặt hộ chúng tôi cùng khách sạn với giá 70 CNY một đêm. Trên đường đi hai bạn còn chia sẻ ảnh đi Ngọc Long Tuyết Sơn, và một số điểm treking khác gần Lệ Giang rất đẹp mà họ đã đi ngày hôm trước. Nếu có điều kiện và tiền bạc và thời gian, thì đừng bỏ qua địa điểm nào ở Lệ Giang và Shangrila. Địa hình và khí hậu ở đây ban cho khu vực này có những thắng cảnh rất đẹp. Phần lớn đều là du lịch sinh thái, trekking leo núi, vào rừng và khá xa trung tâm. Do thay đổi kế hoạch ko đi Ngọc Long tuyết sơn, chúng tôi đi chuyến xe muộn nhất lên Shangrila từ Lệ Giang, thời tiết không đẹp, nhiều mây, gió to và mặt trời lặn khiến chúng tôi không thưởng thức được hết quãng đường tiên cảnh này. Thực sự đây là một quãng đường rất đáng giá, đó là lí do tại sao có rất nhiều đoàn đã thuê xe taxi đi theo nhóm lên Shangrila từ Lệ Giang, để có thể dừng lại chụp ảnh. Mới đầu, xe sẽ chạy qua những hồ, những làng cổ, theo sông Trường Giang uốn quanh dãy núi tuyết. Lên cao dần, sẽ là ruộng bậc thang lúa, là nhà dân hai bên núi, là ruộng cải. Và cao nữa, sẽ là những thảo nguyên bát ngát ngút tầm mắt. Vì hôm trước, hai bạn người Quảng Đông có đi một điểm nằm trên quãng đường này, nên họ show cho chúng tôi xem cảnh núi Ngọc Long và sông Trường Giang rất đẹp.

Ảnh mượn của bạn người Quảng Đông: núi Ngọc Long và sông Trường Giang trên đường từ Lệ Giang lên Shangri-la. Bạn chụp bằng Iphone.

Trên đường lên Shangrila

Còn đây là ảnh tôi chớp được trong điều kiện thiếu sáng và đang trên xe bus đi đường đèo lúc 6h30 tối, cố lắm cũng được có thế này:

Ở Shangrila, khách sạn phần lớn được bài trí theo phong cách truyền thống của người Tây Tạng. Phòng khách 70 CNY của chúng tôi đầy đủ nước nóng, đệm sưởi (vì đêm rất lạnh), tivi, điều hòa và cả một cây máy tính để trong phòng nữa. Rất rẻ so với điều kiện. Ngay tối hôm ấy, chúng tôi và hai bạn người Quảng Đông đã phải đi ăn ngay món ăn kiểu gì cũng phải ăn ở Shangrila - lẩu bò Yak. Trời lạnh, nồi lẩu bốc khói nghi ngút, miếng thịt mềm tan trong miệng, cay nóng, không còn gì bằng cho một chuyến đi dài.

Sáng hôm sau 8h chúng tôi ra khỏi khách sạn đi Thạch Ca Tuyết Sơn. Hai bạn Quảng Đông rất tốt, sợ chúng tôi là người nước ngoài, đi lên núi mà ko về được, hai bạn đã hủy tour đi Baishuitai để đi núi tuyết cùng chúng tôi cho vui. Cuối cùng, chúng tôi ko mua vé lên cáp treo để lên núi, vì chỉ ở dưới chân núi thôi, cũng đủ quyến rũ hai bạn trẻ vùng nhiệt đới rồi. Tháng 3 ở Shangrila vẫn lạnh, đêm nhiệt độ xuống dưới âm 3 độ, vì thế buổi sáng hôm ấy khi chúng tôi ngồi xe taxi đi đến chân núi, cả một thảo nguyên rộng mênh mông phủ một màu trắng xóa. Không biết thốt câu gì nữa, chỉ biết xoa xoa cái cửa sổ taxi mà bấm máy chụp ảnh, sợ cảnh chạy mất. Mà đúng là ko nhanh sẽ chạy mất, chỉ đến tầm trưa là tuyết sẽ tan.

Đường vào Thạch Ca tuyết sơn lúc 8h30 sáng

Nhà truyền thống phủ tuyết trắng, ảnh chụp dọc đường

1. Đi đến Shangrila

Từ Lệ Giang: Từ Lệ Giang đi Shangrila mất có 3h30 phút đi xe bus và có thể mua vé xe ở bến xe liên vận Shangrila. Do chúng tôi search thông tin trên mạng của một du khách từ những năm trước, nên thông tin đã out date khiến cho chúng tôi bị lạc và không tìm được Bến xe khách. Hai đứa đã đi lòng vòng cả buổi sáng và tìm ra cái bên xe chỉ cách khách sạn mình 10 phút đi bộ, 2 phút đi xe bus, 2 điểm dừng từ chợ Trung Nghĩa. Bến xe nằm ở phía Tây Nam của phố cổ Lệ Giang, thường ko nằm trong bản đồ du lịch. Cứ tìm xe bus số 8 và số 19 kiểu gì cũng đi qua bến xe. Vé đi Shangrila từ Lệ Giang muộn nhất là 17h chiều, có 3 loại vé khác nhau tùy theo xe lớn nhỏ. Xe lớn đẹp là 72 CNY/người, còn xe vừa vừa là 62CNY.

Từ Côn Minh: Từ Côn Minh có xe bus chạy thẳng lên Shangrila, quãng đường hơn 500km chỉ đi mất có 5-6 tiếng vì đường cao tốc rất ngon. Xe xuất phát từ bến xe phía Tây, giá vé khoảng 200 CNY. Chúng tôi không đi chiều đi, mà đi chiều về từ Shangrila về thẳng Côn Minh mất 201 CNY. 

Ngoài ra nếu ai có điều kiện thì đặt vé máy bay từ Côn Minh đi Shangrila cũng được, mất 1 tiếng đồng hồ vèo cái đến. Chỉ có điều đắt thôi :))). Ở đây thì không có đường sắt, nên chỉ có thể đi tàu lên đến Lệ Giang và đi bus từ Lệ Giang đến Shangrila.

2. Đi lại ở Shangrila
Shangrila rất nhỏ, các điểm tham quan trong thị trấn gần nhau nên chủ yếu chúng tôi di chuyển bằng taxi. Ở đây cũng có xe bus công cộng nhưng không nhiều lắm, phải chờ lâu mà taxi cũng rẻ. Mỗi chuyến từ chỗ này ra chỗ kia chỉ mất tầm 5 - 10 CNY là hết, trước khi lên xe, thỏa thuận giá với tài xế rồi cứ thế mà đi. Phân lớn taxi ở Vân Nam chúng tôi đi đều như vậy.

3. Ăn và mua sắm ở Shangrila
Chúng tôi ko mua sắm nhiều, và ko ăn nhiều. Nhưng ở đây kiểu gì cũng phải ăn lẩu bò Yak, tầm 38 CNY cho một người. Rất nhiều quán có lẩu bò này, là lẩu với thịt bò Yak - bò lông dài. Họ chỉ bán theo suất 2 người (60CNY) và suất lớn 4 người (120CNY). Chúng tôi hai ngày liền ăn lẩu này, ở hai quán khác nhau, họ lại nấu theo hai kiểu khác nhau, nên thành ra ko ngán. Cứ có thịt bò là thích.

Ngoài ra ở đây bán nhiều thịt bò khô từ bò Yak - cả khô cả ướt, đến chục loại tẩm ướp khác nhau luôn...cay hoặc không cay. Chúng tôi mua về làm quà nhiều, đặc biệt ngon là món bò hun khói, mỗi miếng bò to bằng hai ngón tay, đóng trong túi hút chân không như cái kẹo, ít tẩm ướp nên cảm nhận được vị ngọt từ thịt thấm nhất. Nếu như trong lịch trình của bạn có Lệ Giang, thì ở Lệ Giang cũng bán rất nhiều thịt bò này. Tuy nhiên, Shangrila mới là đất của bò Yak, ở Lệ Giang họ cũng lấy ở Shangrila, vì thế giá thịt bò ở Shangrila rẻ hơn nhiều so với Lệ Giang (có loại chỉ bằng 1 nửa). Và nhớ là ở Trung Quốc, 1 cân của họ chỉ bằng 0.5kg thôi.

4. Thời điểm và địa điểm
Mùa đông và mùa xuân không phải thời điểm đẹp nhất để đi Shangrila, và hầu như không có khách du lịch vì thời tiết rất lạnh, mọi thứ đều ảm đạm và úa vàng. Tuy nhiên thời điểm chúng tôi đi, cuối tháng 2 đầu tháng 3, vẫn thấy nó rất đẹp chính vì cái màu sắc của lạnh. Mùa hè là lúc mà nhiều người tới đây nhất, nhất là tháng 6 và tháng 7, khi mà các thảo nguyên ở đây ko phải màu đất và cỏ úa mà thay vào đó là đồng cỏ xanh mượt, thảo nguyên hoa đầy sắc màu mà bạn sẽ thấy bò Yak cùng ngựa tha thẩn gặm cỏ.

12h trưa, tuyết vẫn lất phất rơi trong thành phố.

Ở Shangrila, có một số các địa điểm sau thu hút:
- Phố cổ Shangrila - ở trung tâm thị trấn
- Tu viện Songzalin - cách trung tâm tầm 5km, bắt taxi đến chỗ mua vé tầm 10 CNY
- Các thảo nguyên hoa và cỏ - cứ hỏi taxi đưa đến những chỗ này và thỏa thuận giá
- Thạch ca tuyết sơn - có cáp treo đi lên núi tuyết
- Baishuitai - ruộng bậc thang nước trắng, cách Shangrila khoảng 100km
Có thể tự đi hoặc mua tour trong ngày ở đây, giá cũng khá mềm. Họ sẽ đưa mình đi 3-4 điểm trong ngày luôn. Còn nếu tự đi, ngoài Baishuitai ra thì những chỗ còn lại khá dễ dàng.

Buổi tối ở phố cổ Shangrila, lúc nào cũng lất phất tuyết trắng

Ở quán này chúng tôi ăn lẩu bò Yak bữa thứ hai, vị khác hẳn quán đầu tiên. Khắp tường quán dán những giấy note của khách đã từng ăn. Chúng tôi cũng để lại một lời nhắn, may mà vẫn về được Việt Nam an toàn. :D

T Ừ  C Ô N   M I N H   Đ Ế N   L Ệ  G I A N G

Chúng tôi đi Lệ Giang từ Côn Minh bằng tàu hỏa. Bởi vì tất cả mọi người đều đi tàu đến Lệ Giang, nên chúng tôi cũng theo thế mà làm. Cũng có xe khách, đi đường cao tốc nên cũng nhanh hơn tàu hỏa, nhưng vé sẽ đắt hơn. Để đi Lệ Giang phải đến bến xe phía Tây Côn Minh, giá vé thế nào thì chúng tôi cũng không rõ.
Theo như kinh nghiệm của mọi người, chúng tôi phải mua vé tàu hỏa ghế mềm điều hòa để đến Lệ Giang, giá 147 CNY. Theo lịch trình, chúng tôi đến Côn Minh từ Lào Cai bằng xe khách, 19h tối đến phía xe phía Đông (Kunming Dongju 东菊) và phải đi ngay ra ga tàu (Huǒchē zhàn - 火車站) mua vé đi Lệ Giang cho hôm sau. . Tuy nhiên không còn vé ghế mềm nào cả, hai đứa buộc phải mua ghế cứng, giá rất rẻ có 89 CNY. Thôi thì chịu khổ một tí cũng được, vì giường nằm những hơn 200 CNY mà tiêu chí của chúng tôi rẻ là trên hết. Từ bến xe ra ga rất tiện, có xe bus chạy thẳng giá 5 CNY, đỗ ngay ở chỗ xe trả khách hay cổng ra vào bến. Xe bus sẽ không đỗ ở ngay cửa ga mà đỗ ở một bãi xe cách ga Côn Minh tầm 200-300m. Vì thế khi xuống xe, chúng tôi cứ theo đuôi tất cả mọi người (phần lớn đều kéo vali) để biết đường ra ga. Ở Trung Quốc nói chung, tất cả mọi người khi vào khu vực đông người, đặc biệt là bến tàu xe, khu du lịch đều phải kiểm tra hành lí. Ở ga Côn Minh không ngoại lệ, rất nhiều cảnh sát, bất kể ai vào đều phải soi hành lí.
Đối với người nước ngoài, không có CMT nên không mua được vé ở các máy bán tự động. Vì thế, chúng tôi bỏ qua và đi thẳng vào bên trong, đến khu vực bán vé Ticker area no.1 ở trong cùng bên phải để mua vé. Cửa số 5 là cửa dành cho khách đặc biệt - chính là khách dùng passport. Chúng tôi mua vé đi buổi tối hôm sau, như vậy sẽ có 1 ngày chơi ở Côn Minh. Có nhiều chuyến đi Lệ Giang để lựa chọn, để tiết kiệm chi phí nhà nghỉ, chúng tôi đi tàu đêm từ 22:00 hôm trước đến 8h hôm sau đến nơi. Ghế cứng không phải là sự lựa chọn dễ chịu, nhưng ko dễ chịu thì cũng phải chịu thôi.

Phòng khách sạn 60CNY của chúng tôi

Một góc thư giãn trong nhà nghỉ sang chảnh phong cách truyền thống

Chuyến lần này chúng tôi không chú trọng ăn uống lắm, vì mọi thứ dồn hết cho những gì nhìn thấy. Chủ trương của chúng tôi là người dân ăn gì, chúng tôi ăn cái đó. Đấy cũng là một cách có thể trải nghiệm cuộc sống bản địa một cách chân thực nhất. Phần lớn các bữa ăn chúng tôi đều ăn ở chợ Trung Nghĩa, mà món chính là mì. Ở Trung Quốc lúc nào cũng nhiều các quán mì, và có rất nhiều lựa chọn. So với Côn Minh thì ở Lệ Giang hợp khẩu vị hơn, không cay nhiều, ít dầu mỡ hơn và đỡ mặn hơn. Tuy nhiên có một bữa, chúng tôi mua hẳn một con vịt quay giá 20CNY cho bữa tối - một giá ko tệ chút nào, đã để lại cho chúng tôi một ấn tượng khó quên - rất mặn. Chúng tôi tự hỏi tại sao ăn da vịt không mặn mà thịt mặn đến tận xương? Thường thì ở đây họ sẽ có cỡ bát to nhỏ, và sẽ cho rất nhiều mì, sau đó là thịt và rất ít rau. Vì thế chúng tôi thường gọi bát nhỏ, hoặc 2 người ăn chúng bát mì, gọi thêm rau. Có lần vào một quán mì, là quán ăn vị ngon nhất - khá giống phở của mình, sợi mì là mì gạo, ăn như bún nên rất hợp khẩu vị tôi. Họ còn cho thêm dưa chua, ăn rất vào. Vì không thích ăn mì làm từ bột mì, nên lần nào tôi cũng chỉ gọi sợi mì gạo. Do ăn nhiều mì, thịt, dầu mỡ nên chúng tôi rất chăm chỉ ăn hoa quả. Ở đây rất nhiều dâu tây, và dâu rất rẻ, cả dứa và cam, nên tội gì ko ăn.

Còn nếu muốn thưởng thức nhiều món ăn đa dạng và đẹp mắt, hãy vào khu ẩm thực của phố cổ. Bạt ngàn các loại món ăn, từ gà, tôm, mực, nấm, ghẹ cho đến hoa quả, nước cam, dừa, chanh...rất bắt mắt. Tuy nhiên đó gần như các món chung của Trung Quốc chứ ko phải quá đặc sản Lệ Giang. Tốt nhất hãy chọn ăn các món làm từ nấm, còn lại tôm, mực, cua...tôi không đánh giá cao vì đây nằm ở vùng núi, không hề có biển nên xuất xứ những thứ ấy rất...đáng ngờ ^^!.

                       

Vườn tuilip bên Thúy Hồ

Chúng tôi có một kế hoạch đi Vân Nam trong 9 ngày, và Côn Minh là điểm chúng tôi chắc chắn phải đến - vì nó là điểm chung chuyển đến những nơi nằm trong kế hoạch. Nhưng chỉ là "transit" thôi, vì thường thì chúng tôi không bị hấp dẫn lắm với những thành phố hiện đại, đông đúc. Một buổi cà phê, tôi và người đồng hành bàn bạc, hỏi thăm thời tiết, xe cộ ở Vân Nam thì tình cờ một người bạn sống ở Côn Minh để lộ thông tin đúng thời điểm chúng tôi ghé Vân Nam là lúc mà chim ải âu đang rất nhiều ở các hồ khu vực này, để tránh rét. Ngoài ra, mùa xuân, cũng là thời điểm các loại hoa đang nở rực ở Côn Minh, đặc biệt là hoa anh đào. Keyword "anh đào" đã khiến chúng tôi nhanh chóng thay đổi quyết định, ở lại Côn Minh một đêm và một ngày, rồi rời đi vào tối ngày hôm sau. Đó là một quyết định đúng đắn, để chúng tôi trở về với một thẻ nhớ đầy up ảnh hoa và hải âu.

Côn Minh là điểm đến đầu tiên trong hành trình của chúng tôi. Để đi bất kì điểm nào khác trong lịch trình, chúng tôi đều phải qua Côn Minh vì đây là thủ phủ của tỉnh Vân Nam, có tất cả các chuyến tàu, xe bus đi đến các khu vực xung quanh. Cách đến Côn Minh thì khá đơn giản, tôi đã nghiên cứu cách đi trên các diễn đàn và kinh nghiệm trên mạng. Sáng qua cửa khẩu, đi bộ ra bến xe, bắt xe khách đi thẳng đến Côn Minh. Đơn giản như vậy thôi. Tuy nhiên những gì được viết trên mạng so với những gì thực tế chúng tôi gặp phải thì là một sự khác biệt, khi mà thông tin chúng tôi nghiên cứu đã cách đây vài năm, cùng với việc hết vé xe khách đi Côn Minh buổi sáng hôm đó. 

Đ Ế N   C Ô N   M I N H   B Ằ N G   Đ Ư Ờ N G   B Ộ  T Ừ   H À   K HẨ U ( Hekou - 河口) :

Từ bến xe Hà Khẩu có hai chuyến đi Côn Minh là 10h30 sáng và 17h chiều. Tiền vé khoảng 160CNY và thời gian đi mất 5-6 giờ đồng hồ và hoàn toàn đi bằng đường cao tốc nên rất nhanh và êm. Đường cao tốc Hà Khẩu - Côn Minh sẽ đi theo tuyến Hà Khẩu - Mông Tự - Thạch Lâm - Côn Minh.

Theo như lịch trình cũ, mọi người đi bus Hà Nội - Lào Cai sáng sớm 4h30 đến nơi, chờ đến 7h30 cửa khẩu mở cửa và qua hải quan, rồi tìm ra bến xe mua vé xe đi Côn Minh lức 10h30. Nhưng năm nay xe khách đi Lào Cai không còn lịch trình như vậy nữa, sau khi có đường cao tốc Hà Nội - Lào Cai thì thời gian đi nhanh hơn nhiều và không có mấy xe đi đêm. Nếu chúng tôi đi từ tối hôm trước thì sẽ đến Lào Cai rất sớm, lại phải thuê khách sạn nghỉ lại. Vì vậy chúng tôi quyết định đi tàu lên Lào Cai, 7h30 đến nơi. Lần chần ăn sáng, mua đồ, đi qua hải quan bị cò mồi mua giấy kiểm dịch mà chúng tôi mất kha khá thời gian, cộng với múi giờ bên Trung Quốc nhanh hơn 1 giờ đồng hồ, chúng tôi đến bến xe hơi muộn.

So với thông tin đọc được trên mạng, thì bến xe khách Hà Khẩu không còn ở ngay cửa khẩu nữa. Nó đã chuyển đi cách đó khoảng 6-7 km nên không thể đi bộ. Đang lang thang hỏi thăm thì tôi chợt thấy anh thanh niên người Việt mà chúng tôi đã nhìn thấy ở cửa khẩu đang vội vàng bắt taxi đi đâu đó. Đoán chừng anh đi ra bến xe, chúng tôi nhanh chóng chạy lại hỏi han và xin đi cùng. Như vậy mỗi người 10 CNY, chúng tôi ngồi taxi ra bến xe.

Bạn mình và "vị cứu tinh chung taxi" đang bàn tính cách đi Côn Minh

Rất may "người mới quen trên xe taxi" cũng đi Côn Minh, là du học sinh về quê ăn tết và giờ trở lại trường, chúng tôi có luôn người để bám càng mà không phải suy nghĩ. Chúng tôi may mắn khi gặp được anh, không phải lo nghĩ gì nhiều với rắc rối sắp gặp phải - hết vé đi Côn Minh lúc 10h30. Việc đi lại ở Trung Quốc rất nghiêm ngặt, một khi bến xe đã bán hết vé là hết vé, xe 45 hỗ là chở đủ 45 chỗ, họ không nhồi nhét thêm chỉ một khách. Và mua bất kì loại vé xe hay vé tàu gì ở Trung Quốc đều phải có chứng minh thư, đối với người nước ngoài là passport để tránh tình trạng phe vé chợ đen. Ở những vùng như Hà Khẩu, xa xôi hẻo lánh cũng chẳng mấy khi ai vi phạm, có thì cũng rất ít. Nếu đi chuyến xe lúc 5h chiều, chúng tôi sẽ đến Côn Minh rất muộn, và từ giờ đến lúc ấy chúng tôi sẽ làm gì?. Anh "du học sinh đã có vợ" đi cùng gợi ý cho chúng tôi hay là ra ga mua vé tàu đi Côn Minh. Tuy nhiên chúng tôi đã nghiên cứu, và chỉ có tàu lúc 4h chiều đi Côn Minh, không có khác biệt mấy. Cuối cùng, chúng tôi có một quyết định thay thế, mua vé đi Mông Tự (Mengzi -蒙自) rồi từ đó mua vé đi Côn Minh. Thành phố này nằm trên trục đường Hà Khẩu - Côn Minh và khá đông đúc. Khi đến bến xe Mông Tự, chúng tôi ngồi chờ anh đi mua vé, quan sát người qua người lại. Phần lớn khách ở đây toàn là người vùng núi, người dân tộc ở Vân Nam, với những kiểu thời trang của HKT tóc xanh tóc đỏ (chúng tôi mới gật gật đầu đồng ý sao HKT lại được hoan nghênh ở Tàu) và không tìm lấy được một gương mặt sáng sủa xinh đẹp. Sau khi vị cứu tinh trở ra từ phòng vé, chúng tôi lại được tiếp nhận tin tức đã hết vé xe đi Côn Minh (lại hết). Không hiểu sao lúc ấy tôi chẳng lo lắng hay bàng hoàng gì cả, thôi lại nghĩ xem có cách nào không. Hoặc là lại đi ra ga xem có tàu không, hoặc là chờ đến 18h để đi chuyến tiếp theo, hoặc là mua vé chợ đen 200 CNY để được đi chuyến xe lúc 15h. Chúng tôi bàn bạc và quyết định mua vé chợ đen (anh giải thích ở đây vùng nông thôn, nên vẫn thỉnh thoảng có tình trạng vẽ chợ đen). Cuối cùng do thời gian đàm phán hơi lâu, anh không tìm thấy người bán vé chợ đen đâu cả và chúng tôi lại phải nghĩ cách khác (thực ra là mình anh nghĩ, vì chúng tôi biết gì đâu). Cuối cùng, chúng tôi gặp may khi ở bến xe có một người đang đi mời khách đi Thạch Lâm (thành phố du lịch cũng nổi tiếng, cách Côn Minh 80km). Đó là xe chở công nhân chạy không về Thạch Lâm, họ tìm khách để kiếm chút đỉnh. Vậy là chúng tôi theo xe, có mỗi mình chúng tôi và một cô bé dân tộc, anh lái xe đi cái xe 54 chỗ to đùng về Thạch Lâm, giá 70 CNY/ người. Từ Thạch Lâm, chúng tôi dễ dàng mua vé về Côn Minh, 28 CNY/người trong khoảng 1h30 phút đến nơi. Chúng tôi đặt chân đến bến xe phía Đông của Côn Minh vào 7h30 tối.

N Ế U   H Ế T   V É   X E   H À  K H Ẩ U  -  C Ô N   M I N H

Vậy là từ cửa khẩu Lào Cai - Hà Khẩu, phải bắt taxi đến bến xe Hà Khẩu mất khoảng 20 CNY/xe. Mua vé thẳng đi Côn Minh được thì tốt, còn nếu không mua được thì đừng lo, hãy mua vé đi Mông Tự (Mengzi - 蒙自) mất 68 CNY và đến Mông Tự thì mua vé tiếp đi Côn Minh (tầm 200 CNY). Còn nếu ở Mông Tự hết vé, thì hay đi Thạch Lâm (Shilin - 石林) giá 70 CNY rồi từ Thạch Lâm mua vé về Côn Minh (Kūnmíng - 昆明) giá khoảng 28 CNY.

Từ khách sạn chúng tôi đến Thúy Hồ mất 15-20 phút đi bộ. Ngay khi lấp ló thấy hồ nước chúng tôi đã bị bàng hoàng vì số lượng chim hải âu ở đây. Trắng luôn cả mặt nước, chim đậu trắng xóa cả nóc thuyền, và "ị" cũng trắng những vỉa hè ven hồ. Ở đây có dịch vụ bán bánh mì để làm mồi cho chim, để bánh mì vào tay, chim sẽ sà đến ăn và bạn sẽ có bức hình đẹp. Rất nhiều người đến đây chụp ảnh, chưa kể chúng tôi đi đúng vào Chủ nhật, mọi người được nghỉ nên số lượng người càng đông. Ở đây cũng có dịch vụ cho thuê thuyền đi ra giữa hồ để ngắm chim nữa.

Một tiếng hú do một người nào đó gây ra, làm động đàn chim dưới mặt nước bỗng hàng loạt bay lên rất ngoạn mục

Trong trường hợp có nhiều chim bay trên đầu như thế này thì kinh nghiệm xương máu của tôi là phải đội mũ hoặc cầm ô khi đi ngắm chim. Sau khi ố á trầm trồ vì cảnh tượng cả đời mới lần đầu tiên nhìn thấy như thế này, tôi nghe thấy một tiếng "bụp" trên đầu và một sự nghi ngờ to lớn hiện lên trong đầu. Một con chim nào đó đang hả hê trút nỗi buồn trong lòng lên đầu tôi. Sau khi xác thực bởi bạn đồng hành, tôi đã tận mắt nhìn thấy món quà của chú chim lên cái mũ của mình. Rất may, tôi đã đội một cái mũ. Đáng lẽ tôi nên đề phòng hơn là căng chiếc ô mang theo nữa để không phải giặt cái mũ.

Buổi sáng và chiều có hàng nghìn con chim hải âu đậu ở trên cây, ở mặt nước, ở trên nóc thuyền. Vậy mà khi hoàng hôn xuống, mặt trời lặn, chúng biến mất như chưa từng ở đó. Chỉ có dấu vết duy nhất là những vệt màu trắng chúng để lại trên thuyền và trên mặt đất. 

Ở Thúy Hồ không chỉ có hồ, có chim mà có rất nhiều hoa. Chúng tôi đã quyết định không vào vườn thú Côn Minh (nằm trên Viên Thông Sơn) để chụp hoa anh đào. Một phần vì nó mất 15 CNY mỗi người, một phần vì chúng tôi đến đó quá muộn và nó rất rộng, đông người nên chúng tôi không xác định được thời gian phải bỏ ra. Chúng tôi cần kiểm soát thời gian để kịp trời còn nắng giành cho chụp ảnh, rồi quay trở về hostel lấy đồ, ăn tối và ra ga. Vì vậy đóng cọc ở Thúy Hồ là sự lựa chọn sáng suốt. Thúy Hồ là một quần thể rất nhiều hồ nhỏ cạnh nhau, ngăn cách bằng những công viên hoa đủ màu sắc. Không khó đển nhận ra một vùng trời toàn anh đào đang nở rộ ở đây.

Đây là lần đầu tiền tôi thấy nhiều anh đào như thế, cứ như thể mình ở Nhật Bản vậy. Hôm ấy là chiều chủ nhật, nên người ta tổ chức lễ hội nhảy múa theo nhạc dân gian dưới những bụi hoa anh đào. Chúng tôi không có nhiều không gian để chụp ảnh lắm, vì cứ xông vào lại bị đẩy ra và rất nhiều người đi lại, khó để có ảnh đẹp.

Ngoài hoa anh đào, còn có nhiều cảnh sắc khác khiến chúng tôi mê mẩn. Thoát khỏi đám đông nhảy múa dưới gốc anh đào, công viên Thúy Hồ lại thanh bình, rực rỡ với cả Tulip, rừng trúc và các loại hoa khác mà tôi không biết tên. Ở đây họ rất chăm hoa, kể cả những khóm hoa trên đường, đều là hoa thật, nở rộ đúng mùa, quy hoạch rất đẹp.



Riêng việc luẩn quẩn ở Thúy Hồ cũng có rất nhiều góc đẹp. Và chúng tôi đụng rất nhiều các tay săn ảnh đến đây chụp chim và chụp hoa, với súng ống rất dài và nặng. Phần lớn các tay săn ảnh này đều là những bác đã 50 - 60 tuổi có thời gian và tiền bạc. Thỉnh thoảng họ lại góp ý cho chúng tôi chụp ảnh sao cho đẹp (mỗi tội tôi không nghe hiểu được gì cả :)))

Ở Côn Minh, chúng tôi không có nhiều thời gian thưởng thức đồ ăn và chủ yếu ăn ở những local restaurant bên đường. Người dân ăn gì, chúng tôi ăn nấy, trung bình chỉ mất tầm 10 CNY/người. Đặc biệt có một bữa chúng tôi ăn nồi canh rau nấu nước dùng gà giá 10 CNY rất ngon, không cay và không dầu mỡ như các món khác. Còn lại các món ăn khác đa phần mùi vị giống nhau, mùi đặc trưng Vân Nam nói riêng và Trung Quốc nói chung, béo và cay nồng. Bữa cuối cùng ăn đồ ăn ở Côn Minh là món khoai tây chiên miếng to trộn với các loại gia vị "đặc trưng" kể trên. Hậu quả là những ngày cuối cả hai đứa đều bị nhiệt miệng do ăn nhiều món cay nóng mà ít rau. Tạm biệt Côn Minh, chúng tôi bắt xe bus số 64 từ hostel thẳng ra ga Côn Minh với một khay dâu tây Trung Quốc rất ngon, hộp khoai tây chiên chưa ăn hết và một ít xoài dầm chua đến rùng mình.

C H I Ề U   V Ề   V I Ệ T   N A M  -  V Ẫ N   H Ế T   V É

Chúng tôi có trở lại Côn Minh sau đấy vài ngày để bắt xe đi những nơi khác, tuy nhiên cũng chỉ ngự ở các bến xe mà thôi. Đến Côn Minh chật vật vất vả, đi khỏi Côn Minh chúng tôi cũng không quá may mắn. Một lần nữa hai đứa phải mua vé xe đi Mông Tự, từ Mông Tự về Hà Khẩu chứ ko về thẳng được Hà Khẩu như dự kiến. Chúng tôi đi La Bình chụp hoa cải và dự định từ La Bình đón tàu về Nam Ninh, rồi từ Nam Ninh đi thẳng về Hà Nội. Tuy nhiên, do không mua được vé tàu đi Nam Ninh mà chúng tôi phải quay lại Côn Minh để có xe về Việt Nam. Chuyến xe muộn nhất từ La Bình đi Côn Minh là 17h tối, đến bến xe là 20h30 trong khi xe muộn nhất từ bến xe phía Đông đi Hà Khẩu là 20h. Tính toán sai 30 phút khiến chúng tôi buộc phải lựa chọn, hoặc sáng hôm sau đi chuyến 10h sáng về Hà Khẩu và ở lại Côn Minh một đêm, hoặc là mua vé đi Mông Tự luôn tối hôm đó chuyến 9h30 phút và đến bến xe Mông Tự lúc 2 giờ sáng - chắc chắn chẳng bến xe nào mở cửa bán vé lúc ấy cả. Vậy mà hai đứa con gái liều lĩnh quyết định đi Mông Tự để đến bến xe giữa đêm, xác định sẽ vật vờ hơn 4 tiếng đồng hồ cho đến chuyến xe đầu tiên đi về Hà Khẩu. Quyết định này rất liều lĩnh và có phần rủi ro rất lớn, vì Mông Tự không phải khu vực sầm uất như Côn Minh, đêm hôm nếu bến xe đóng cửa và không có ai, gặp người xấu ko biết sẽ ra sao. Tuy nhiên do bạn tôi muốn về sớm để hôm sau đi làm, cộng với việc quan sát thấy ở Trung Quốc dù ở đâu thì cũng có rất nhiều cảnh sát tuần tra, nên chúng tôi hy vọng ở bến xe cũng vậy, và chúng tôi sẽ an toàn. May mắn hơn dự định, xe Mông Tự đến bến xe lúc 1h30 phút sáng, và lái xe ngủ lại trên xe, họ cho phép khách ngủ lại xe cho đến sáng. Ngoài chúng tôi ra có vài người khách nữa cũng ngủ lại, vậy là chúng tôi không phải thức vật vờ như dự tính. 6h30 phút sáng, tôi tỉnh dậy, thấy ánh đèn lấp ló trong bến xe và có một vài người ra vào. Nhanh chóng đánh thức bạn dậy, chúng tôi mua được vé cho chuyến xe về Hà Khẩu lúc 6h50 phút.

H A I   C O N   Đ Ư Ờ N G   B I Ê N   G I Ớ I

Kể chuyện một ít về quãng đường này, nó làm tôi nhớ đến cũng thời gian này năm ngoái. Trên đường từ Mông Tự về Hà Khẩu, tôi ngủ gần một nửa đường để khi tỉnh dậy nhìn thấy rừng núi um tùm mới nhận thấy gần về đến Việt Nam thân thuộc. Ẩm hơn, rừng rậm hơn, hoa gạo và sông Hồng, không khí và cảnh vật quen thuộc lắm. Nhìn sang bên kia sông, tôi ngờ ngợ đã thấy cảnh này ở đâu rồi, và tôi nhớ đến chuyến du xuân năm ngoái. Cũng là xuất hành đầu xuân, năm ngoái chúng tôi chạy xe máy đi ngắm hoa đào ở Y Tý, đi qua Sa Pa, vòng theo đường biên giới để đến Lũng Pô nơi có cột mốc đánh dấu điểm con sông Hồng chảy vào đất Việt. Để vào đến Lũng Pô, chúng tôi phải đi con đường đất lấn cấn sỏi đá, xe sóc nảy tưng tưng cả người và xe. Tôi và "partner" nhìn sang bên kia sông, thấy một sự khác biệt rất lớn: chúng tôi đang đi một con đường rất xấu và bên kia, họ có cả một công trình đường cao tốc rất đẹp "ở phố núi". Hình ảnh đó nhiều lần vẫn hiển hiện với suy nghĩ về sự cách biệt giữa hai đất nước. Chỉ cách một dòng sông, có hai đời sống chênh lệch như thế. Ở trên xe về Hà Khẩu lần này, tôi nhận ra đúng Lũng Pô ở bên kia sông,và mình đang đi trên con đường mà năm ngoái tôi cứ ngóng sang "đến bao giờ mình mới có được những công trình như thế?".

Lào Cai - Côn Minh - Lào Cai

Tháng 3.2015