Cũng vài năm rồi từ lần gặp Mộc Châu đầu tiên, theo chân các đàn anh đàn chị lên Mộc Châu mùa hoa cải tháng 11. Dấu ấn để lại mới chỉ là cải bạt ngàn và những km ngồi sau xe máy lạnh căm, là tiếng ồn ã của một Mộc Châu phải đón quá nhiều thanh niên thủ đô lên ngắm cải. Cứ ba năm phút lại thấy một đoàn vài chục xe cắm cờ đỏ vụt qua. Nhà trọ nào cũng đầy ắp người, quán ăn nào cũng ồn ã tiếng cười nói. Lần đầu với tôi, Mộc Châu huyên náo như thế. Cánh đồng cải rất đẹp, thực sự choáng ngợp, nhưng lô nhô người là người, từ những tay máy ống ngắn ông dài đến những chị em váy áo diêm dúa kết hoa cải hành vòng chụp ảnh. 

Sau hơn ba năm, tôi trở lại Mộc Châu vỏn vẹn hai mươi tư tiếng đồng hồ. Sáng sớm bắt xe từ Hà Nội, đến Mộc Châu lúc 2h chiều, và cũng giờ ấy ngày hôm sau, chúng tôi rời đi. Có chút gì đó tiếc nuối, nhưng cũng rất thỏa mãn. Bởi nếu lần đầu, tôi được "nhìn" một Mộc Châu tuyệt đẹp thì lần này, tôi đã được "sống" một Mộc Châu đúng nghĩa thanh cảnh và yên bình.

__________________________________________________________________________________________

Nắng rất to.

Tôi và đứa bạn vàng - kẻ rủ rê tôi lên Sơn La những ngày thất nghiệp, ngủ lăn ngủ lóc trên chiếc xe khách 24 chỗ. Thi thoảng mở mắt được vài phút, hình ảnh lọt vào trí óc tôi đầu tiên là những cục bông mây trắng nổi bật trên nền trời xanh ngắt. Cây phủ núi, nương rẫy phủ đồi cũng đang độ xanh rất mát mắt. Tôi mới giật mình nhận ra, đây là lần đầu tiên mình lên Tây Bắc vào mùa hè. Lúc nào chúng tôi cũng chọn mùa thu lúa vàng, mùa đông và xuân hoa mai hoa mận là thời điểm vàng để đến với núi rừng. Mùa hè mưa bão với những dòng nước chảy xiết đục ngầu, với những vụ sạt lở do mưa lũ, chưa bao giờ là thời điểm chúng tôi lựa chọn để xê dịch lên đây. Vậy mà, dưới cái nắng nóng hơn ba mươi gần bốn mươi độ gay gắt, màu xanh mơn mởn của đủ thứ cây cối trời mây đã chính thức hạ gục tôi.

Xe khách dừng, từ đường quốc lộ, chúng tôi bắt taxi đi vào trung tâm Mộc Châu, rồi tiếp tục đi rẽ vào con đường đất nhỏ chừng 7km - 8km, qua những xóm nhỏ và cánh đồng cỏ xanh, để vào nhà một người quen - nơi mà chúng tôi trải qua hai mươi tư giờ đáng giá. Dưới cái nắng chang chang của Mộc Châu lúc 2h chiều, chúng tôi mon men cuốc bộ vào một ngõ nhỏ, tìm đến ngôi nhà gạch hai tầng nhỏ nhắn nằm ngay dưới chân những đồi chè. 

Đâu cũng thấy bạt ngàn cỏ xanh, trời xanh và mây trắng. Đẹp như tranh vẽ.

Ngôi nhà nhỏ, nhưng khuôn viên lại rất rộng. Riêng cái hiên nhà cũng đã đủ rộng để dựng chục cái xe máy. Trên đường mòn nhỏ dẫn vào nhà, cô chú trồng đủ thứ cây: bưởi quả đã to bằng cái bát ăn cơm, thanh long cũng có hoa, cây mận bên hông nhà cũng đã ra đầy quả. Ngay khi vừa đặt chân vào nhà, uống được ngụm nước lấy linh thần, chúng tôi đã tót ra ngoài để tìm "mận" chín. Việc ghé Mộc Châu lần này, chúng tôi có một mục đích cao cả nhất, đó là được tung tăng trong vườn mận sai quả. 

Niềm vui hái được mận của Chi Gà

Vài ba cây mận với bưởi trước nhà mới chỉ là khoảng đất nho nhỏ chúng tôi mới gặp. Vặt được vài quả mận, chụp vài tấm ảnh mây trắng trời xanh chúng tôi chui vào nhà nghỉ ngơi vì quá nắng. Phải nghỉ ngơi để thực hiện phi vụ tiếp theo - đi câu cá. Ngoại trừ việc đi đâu cũng thích vào vườn hái quả, ngắm hoa thì câu cá là một trong những mối quan tâm hàng đầu tiếp theo của tôi. Cứ đâu thấy ao là tôi hỏi cái cần, mặc dù có tí kinh nghiệm nào đâu. Nhưng cái cảm giác thả cần xuống nước, chả biết có gì bên dưới, rồi hồi hộp chờ chờ, kéo lên được con cá, thích thế. Cũng được cái tôi có tính kiên nhẫn cao, ngồi không hàng giờ chỉ ngắm con bọ nó bay qua bay lại cũng được, nên bộ môn câu cá khá thích hợp với tôi. Ngờ đâu ngôi nhà tôi đang ở Mộc Châu đây, có hai cái ao cá rất to ở dưới con dốc sau nhà, mà nghe giới thiệu thì mọi người rất hay qua câu, cá đớp liên hồi.

Chú cá nho nhỏ của Chi Gà

Sau vụ câu cá này, tôi và đứa bạn vàng mới công nhận với nhau hai đứa không có vía câu. Cứ đi đâu trực tiếp câu hay xem mọi người câu cá, đều thu hoạch rất tệ. Cho dù ở những cái ao bình thường có rất nhiều cá. Và lần này, cả vụ tôi câu được có ba con cá trung trung, bạn câu được toàn cá rô phi nhỏ bằng hai ngón tay. Chú ngày nào cũng ngồi câu còn thốt lên với chúng tôi, hôm nay cá không lên, thôi đi về, chẳng câu nữa.


Hai ao cá được bao quanh toàn chanh là chanh, cao ngang tầm mắt hai đứa loắt choắt một mét năm mươi. Cây nào cũng sai chĩu quả. Nhân lúc ba chú cháu ngồi câu, cô cũng mới đi làm về ra ao ngồi trò chuyện hỏi han chúng tôi. Chỉ nhớ, câu cửa miệng cô hay nói là "trẻ không chơi, già hối hận", làm hai con bé đắc chí lắm. Một lúc ngồi câu không được cá, cô cầm cái xô, dạo quanh ao một vòng, được đầy ắp chanh.  Quá hợp với bát nước mắm chanh tỏi để chấm cá rô phi rán giòn.

Con cá to nhất luộc, số còn lại rán giòn rụm, cuốn lá sung chấm mắm chanh tỏi ngon thật ngon

Mâm cơm đầy đặn ồn ã tiếng cười nói. Bình thường căn nhà chỉ có hai cô chú cùng chia sẻ. Mấy tháng này chị con dâu - cũng là người quen của đứa bạn tôi, mới sinh em bé nên ở lại đây vài tháng. Nhân có cả hai đứa thanh niên ham chơi này, mâm cơm mới vồn vã chộn rộn hơn bình thường. Hai cô chú đều là giáo viên, ban ngày đi làm xa nhà vài chục cây, ở những điểm trường sâu trong núi. Với ngôi nhà nhỏ và mảnh vườn rộng, về nhà chẳng khi nào mọi người ngơi tay. Chăm cây, cuốc đất, bắt sâu, nuôi cá, thả gà, cuộc sống điển hình của những hộ gia đình công chức ở Mộc Châu như thế. Còn phần lớn các hộ gia đình khác đều lấy nông nghiệp làm nghề chính.  Với khí hậu mát mẻ quanh năm, thời tiết thích hợp chăn nuôi bò sữa và các loại rau quả, mỗi mét đất đều được mọi người quý như vàng. Khắp nơi nơi đều có thể hít hà thấy mùi bò ngai ngái, đều nghe thấy tiếng ựm bò từ đằng xa. Đi đâu cũng là màu xanh của cỏ, của chè, của su su, của rau xà lách, của mận, của đào...Rồi mỗi mùa xuân về, Mộc Châu lại ngập trong sắc hoa. Cải trắng, cải vàng thành những cánh đồng bạt ngạt, hoa mơ hoa mận nở trắng núi đồi, hoa đào xuân khoe sắc e lệ, dã quỳ phong trần nở vàng hai bên đường. 
__________________________________________________________________________________________

Tối nằm ngủ ở Mộc Châu giữa mùa hè mà chúng tôi cuộn tròn trong chăn bông. Sương xuống gió se se lạnh như trời thu. Lúc gần sáng, tôi nằm lơ mơ nghe tiếng bò kêu thống thiết ở ngay nhà bên, tiếng chó sủa, tiếng gà gáy, ngan vịt quang quác gọi nhau, những âm thanh chộn rộn sáng tinh mơ thấp thoáng vụt lên rồi tắt, tắt rồi vụt lên đến khi tôi lại chìm trong giấc ngủ. Mát quá, chẳng bù với Hà Nội đêm ngủ vẫn oi, bật bao nhiêu quạt cũng không lại, tôi cứ dền dứ cố nằm thêm vài ba phút chẳng muốn dậy. Rồi tiếng những cô bò thấp thoáng trong giấc ngủ của tôi hiện hình ngay trong ly sữa tươi ngon đặt sẵn trên bàn lúc tôi ngủ dậy. 4h sáng, giờ mà các trang trại bò vào ca vắt sữa, không biết ai trong nhà đã chạy sang trang trại nhà hàng xóm, mua những lít sữa tươi nhất để sẵn. Còn tôi, đêm hôm trước có ủ mưu đi xem vắt sữa bò, đã không thể dậy vì bị cái chăn bông dưới trời se lạnh giữ lại. Sữa bò tươi nguyên kem, đun thanh trùng còn ấm nóng và béo ngậy quá hợp cho một buổi sáng trong lành. 

Ngồi nhà nhỏ và buổi sáng mùa hè

Ngay khi ăn xong, hai đứa chúng tôi xách người và xách máy dạo chơi vườn mận. Chẳng phải đi đâu xa, ngay bên nhà hàng xóm, kề bên ao cá là vườn mận đang sai quả, trồng xen kẽ trong những hàng chè xanh mượt mà. 
Thế là tôi lại thực hiện được thêm một điều trong các mục tiêu vườn ao chuồng của mình. 

Cành mận chín

Tui là cô gái hái mận :))

Làm sao mà phải e ấp?

Những quả mận điệu đà khép nép trong tán cây. Mận chín cây không tím đậm như người ta vẫn thấy ngoài chợ, bởi còn phủ một lớp phấn trắng. Khi người ta hái mận, vận chuyển, đóng gói, phấn mới mất và vỏ mới tím đậm thường thấy. Khi về Sơn La, đi chợ mua mận cũng rất thích, những mẹt mận mới hái, lá vẫn còn xanh nõn, quả vẫn còn phủ phấn, tươi ngon bán đầy khắp chợ. Thế là thêm một kinh nghiệm nho nhỏ, chọn mua mận tươi phải còn lá và quả còn nhiều phấn. Lang thang qua mấy cây mận, bắt gặp chùm mận có quả lem nhem bị chim ăn, hai đứa mới hai bỏ tọt vào mồm. Chim biết chọn những quả mận ngon ngọt nhất để thưởng thức.
__________________________________________________________________________________________

Lang thang chụp choẹt ở vườn mận chán chê, chúng tôi lại dắt nhau về nhà nghỉ ngơi uống nước, rồi lại dắt nhau lên đồi chè. Cô chú có giới thiệu Mộc Châu có đồi chè trái tim rất đẹp, thanh niên hay vào đấy chụp ảnh, hai đứa phi xe máy vào mà tham quan. Cô chú quanh năm đi làm, cũng chưa có dịp trông nó thế nào. Đồi chè trái tim chứ đồi trè hình quả táo may ra tôi mới có hứng. Chúng tôi đâu có cần tham quan, chè ở đâu mà chẳng là chè, cái hai đứa thực sự thích là không gian là cảnh sắc tự nhiên và cuộc sống hàng ngày của Mộc Châu. May mắn nhà cô chú lại nằm ở trung tâm cái mục đích của tôi. Ngôi nhà nhỏ nằm lọt thỏm giữa màu xanh. Hông bên phải là mô đất cao với những triền cỏ xanh mát, nơi tôi chụp cái ảnh đầu tiên có trời xanh mây trắng. Hông bên trái là vườn chanh, ao cá, ngay sát kề là vườn mận đang đương quả. Phía trước mặt ngôi nhà, phía bên kia con đường đất là những đồi cỏ bạt ngàn, là cảnh sắc núi đồi trời mây Mộc Châu tươi mát. Còn ngay đằng sau là thoai thoải những đồi chè, đang tấp nập các cô các chú, các anh các chị lao động hăng say đúng chất "nông trường Mộc Châu". Còn cần đi đâu xa nữa, ở đây có tất. 

Phía trước mặt ngôi nhà

Để ngắm toàn cảnh khu vực, chúng tôi phải leo lên đồi chè sau nhà. Những đồi chè trông thoai thoải mà khó nhằn ra phết. Hai đứa còn phải băng qua đám cỏ cao hơn đầu gối, mới tiếp cận được dốc lên đồi. Mấy cô đang làm việc ở đồi chè, nhìn chúng tôi mà không thể không nói vài câu "mặc thế kia cỏ nó đâm cho đau chết". Không sao không sao, không biết dứa kia thế nào chứ tôi quen mọi thể loại địa hình cây cối rồi. Kiểu gì cũng qua được. Tuy nhiên thì kinh nghiệm xương máu với những ai có làn da nhạy cảm, đừng xông vào bụi cỏ nếu không  mặc quần dài, áo dài tay. 

Ảnh này đang cúi mặt chọn đường đi an toàn nhất

Con dốc lấy đi nhiều năng lượng hơn chúng tôi nghĩ. Mới bước vài cái bước chân mà đã thở hổn hển. Giày không phải giày leo núi, quần áo không gọn gàng, tay xách nách mang, thế mà vẫn leo đồi. Cứ vài bước, chúng tôi lại nghỉ. Quả đồi nhìn thưởng năm mười phút lên đến nơi, thế mà tôi cũng mất gần hai chục phút. Leo lên đến lưng chừng, khi bắt gặp những cây thông to vạm vỡ đầy những quả là quả rụng dưới chân, cũng là đủ độ cao để hai đứa phóng được tầm mắt nhìn toàn cảnh xung quanh. Gió mát thổi lồng lộng, đứa bạn vàng của tôi ngồi phịch xuống ngay cái dốc rồi đặt lưng nằm, nhắm mắt thưởng gió. Tôi lang thang nhặt thông, chụp ảnh, ngắm nghía bên này bên kia, rồi cũng an tọa một góc để hít thở và hưởng thụ không gian này. Xung quanh chẳng có lấy bóng người, chỉ có dưới chân đồi kia một anh đang phun thuốc cho chè, những chị những cô đội nón, bịt tay bịt chân bịt mặt cắt cỏ cho bò, lọc xọc chở những bao tải cỏ đằng sau cái xe đạp cũ, băng qua con đường mòn mà hai bên cũng toàn cỏ là cỏ. Hình ảnh cái xe đạp chở cỏ trên con đường đất thực sự rất đẹp, tiếc là tôi đang ở cao quá, chẳng có cái máy ảnh nào có thể ghi lại khoảnh khắc xa vời ấy, ngoại trừ chính đôi mắt mình. Cả hai đứa, chẳng ai nói với ai câu nào. Chỉ đắm chìm trong thế giới của những cơn gió. Gió thổi vào trong lòng tôi sự nhẹ tênh, yên bình và sảng khoải mà chẳng bao giờ Hà Nội có được. Chỉ có thiên nhiên, đồi núi, cây cỏ mới có khả năng đặc biệt ấy. 

Chè - Mộc Châu - Tui và Chi Gà

Chủ yếu là những cánh đồng cỏ nuôi bò sữa

Cả hai đứa "lại" ngủ thiếp đi trên đồi chè lúc nào không hay, giật mình tỉnh dậy cũng đến giờ về ăn cơm. Về đến nhà, cô chú đi làm về từ lâu đang nấu cơm trưa. Mâm cơm có thịt bê Mộc Châu, con gà nhà mới mổ, rau trong vườn, cá trong ao, ngon lành. Hai đứa lóc cóc dọn dẹp và sắp đồ, nghỉ ngơi sau bữa cơm. Nuối tiếc nhìn cái ao cá, cây bưởi đương quả, chúng tôi chào tạm biệt cô chú và mọi người trong nhà. Lại một cuốc taxi ra đến đường quốc lộ, chúng tôi gặp ngay xe đang chờ khách lên Sơn La. Hai mươi tư giờ ở Mộc Châu, chúng tôi được sống những khoảnh khắc thực sự tươi đẹp. Chẳng thể nào quên.

Vịnh Xuân Đài là vịnh duy nhất ở Phú Yên. Cả vũng hay vịnh thì đều là những vùng nước được bao quanh bởi đảo và núi, nơi sóng yên biển lặng và là nơi trú ngụ của cả tôm cá lẫn dân chài. Ở Phú Yên có nhiều vũng, như Vũng La, Vũng Rô, Vũng Lam...theo tiếng anh thì đều gọi là Bay - Vịnh cả. Nhưng chắc theo tiếng địa phương, cái "vũng" nó nhỏ hơn cái "vịnh" tí xíu.

Vịnh Xuân Đài thuộc huyện Sông Cầu, nằm về phía bắc thành phố Tuy Hòa, rất nổi tiếng với món "ghẹ". Đến Phú Yên, thi thoảng dân du lịch sẽ thấp thoáng nghe đến cái từ "ghẹ sông Cầu". Ở trong vịnh này, người dân phần lớn là nuôi tôm hùm, và cả cá ngựa. Đi men theo con đường uốn quanh vịnh, chúng tôi thấy rất nhiều hộ dân nuôi tôm và tàu bè tấp nập. Tháng 3, trời còn mát và đẹp. Chỉ mong cho những vụ tôm cứ thế mà lớn, cứ thế mà ngon, cho nhân dân năng suất cao.

Bãi Ôm nhỏ, phóng một tầm mắt là hết bãi, cũng giống như bãi Môn ở Mũi Điện vậy. Tuy nhiên ngay giữa bãi có một dòng chảy xa bờ rất rõ, nếu tắm phải tránh xa vùng này để tránh bị đưa ra xa.

Hướng dẫn đi: Từ trung tâm tx.Sông Cầu đi theo quốc lộ 1A độ 3-4 km dọc theo bờ biển, sẽ gặp một ngã rẽ bên tay phải, đường nhỏ. Con đường này sẽ men theo vịnh, đi dọc theo nó sẽ bắt gặp rất nhiều cảnh vịnh đẹp và cảnh sinh hoạt của ngư dân. Cứ đi thẳng theo con đường và hỏi người dân họ sẽ chỉ ra Bãi Ôm và Vũng La. Rất đẹp.

___________________________________________________________________________________

B Ã I   T Ừ   N H A M

Từ Bãi Ôm, chúng tôi không trở lại con đường cũ ven Vịnh Xuân Đài mà hỏi đường rẽ sang Từ Nham. Theo bản đồ, chúng tôi thấy có một bãi cát dài tên là Từ Nham, rất lớn, lớn hơn tất thảy những bãi biển có trên bản đồ của Phú Yên. Vậy mà trước khi đi, tôi không hề tìm thấy một thông tin hay bức ảnh nào trên Google về bãi biển này.

Bãi Ôm và Bãi Từ Nham trên bản đồ Vịnh Xuân Đài

Cảnh trên đường

Đến Từ Nham, chúng tôi hỏi người dân ở đây mới biết họ có hai bãi Từ Nham, bãi Trước và bãi Sau. Cứ đi thẳng miết vào Từ Nham, qua nhiều trường học, trung tâm văn hóa, qua chợ và đến một cái chùa, chúng tôi mất phương hướng không biết rẽ đường nào. Đi theo lời hỏi thăm, chúng tôi đi qua một trường học cấp bốn THCS Lê Thánh Tông, nằm bên cạnh một bãi rác lớn và một bãi mồ mả, mới ra được bãi người địa phương gọi là Bãi Từ Nham trước.

B Ã I   T Ừ   N H A M   T R Ư Ớ C

Bò, rác, mồ mả và trường học trong cùng một quần thể

Nếu bỏ qua những gì đã thấy trên đường ra bãi, thì bãi trước này khá đẹp và khác hẳn những bãi biển khác mà chúng tôi đã đến ở Phú Yên. Bãi trước rất nhỏ, không có bãi cát, mà là bãi đá. Rất nhiều đá và rong biển dạt vào đây. Bên trên bờ, thay vì cát trắng mịn màng là những mảnh đá san hô nhiều hình dạng khác nhau, nóng bỏng dưới trời nắng gắt. Chúng tôi mỗi đứa một tay, lựa lựa chọn chọn một vài mẩu san hô đẹp về làm kỉ niệm.

Từ trong bờ nhìn ra

Chủ yếu ở đây là bãi đá

Trên bờ chủ yếu là san hô đã chết trôi vào bờ

____________________________________________________________________________________

B Ã I   T Ừ  N H A M  S A U

Ảnh chụp trên đường cái, nhìn xuống bãi biển để tìm bãi Từ Nham sau

Dưa hấu Từ Nham

Bãi Từ Nham sau là một bãi biển rất dài, phóng tầm mắt rất xa. Chúng tôi không đi hết được bãi vì nó dài quá, áng chừng cũng phải từ 400-500m bãi cát. Từ lối đi dẫn vào bãi cũng là một dòng nước ngọt chảy ra biển. Bãi bên trái có rất nhiều các mỏm đá nhô ra, chia bãi Từ Nham sau ra thành nhiều đoạn nhỏ riêng biệt. Chúng tôi thấy có một cái chòi nhỏ không có người, và một  đống nắp vỏ chai được vun lại thành đống, chứng tỏ ở đây cũng có ai đó tự phát làm dịch vụ nước nôi ở đây. Ngoài ra, những mảnh vỏ ngao, củi cháy cũng không khó đoán có nhiều người ra đây picnic. Biển xanh, cát trắng, những tảng đá đôi khi lại làm thành bóng râm, rất thích hợp cho một buổi dã ngoại năng động.

Góc bên phải bãi Từ Nham sau

Góc bên trái, có nhiều đá to lấn ra biển

Sóng ở đây rất to, bãi cát cũng rất dài

Nước biển rất xanh, đứng trên mỏm đá phóng ra xa sẽ nhìn thấy nhiều sắc độ của màu xanh

Nước lên cao, sóng to, để đi dọc bãi biển phải trèo qua đá, rất thú vị

Sóng to đập vào đá tạo ra bụi nước mờ ảo

Ngày xưa không xa lắm, chỉ 5 - 7 năm trở lại trước tôi còn không biết cái tên Phú Yên hay Tuy Hòa. Thậm chí đã đặt chân lên Nha Trang, cũng không ngỡ cạnh thành phố du lịch ấy còn có nơi gọi là Phú Yên. Sau này làm việc và đi nhiều, tôi và vùng đất này lại có duyên gặp mặt nhau, không phải chỉ một lần. Nằm cận kề tỉnh Khánh Hòa, Phú Yên hoang sơ và thanh lịch với cát trắng biển xanh đẹp chẳng thua kém gì các địa danh nổi tiếng khác. Nếu cho tôi cảm nhận chủ quan về các vùng biển bản thân đã trải nghiệm, thì hẳn tôi chọn Phú Yên là nơi có nhiều bãi và cảnh biển đẹp nhất nước. Từ khi phong trào du lịch bụi - chinh phục 4 cực 1 đỉnh của thanh niên nở rộ, Phú Yên được biết đến nhiều hơn khi những lữ khách muốn đến cực đông "cũ" để trải nghiệm. Một lần đến Phú Yên tình nguyện, một lần đến làm việc, một lần đến chơi và một lần đến để khám phá, hẳn ấy là cái duyên. Trong chuyến đi gần đây nhất, cuối tháng 3/2015, tôi còn có dịp chạy xe máy gần như hết các huyện ở đây, từ biển lên núi, từ núi xuống biển.

___________________________________________________________________________________

G H Ề N H   Đ Á   D Ĩ A

Đây chắc hẳn là điểm không thể bỏ qua và nổi tiếng nhất của mảnh đất Phú Yên này, và là duy nhất tại Việt Nam, làm nên cái độc nhất của Phú Yên. Tôi có dịp đến Ghềnh những hai lần, một lần mưa, một lần nắng, mỗi lần một vẻ. Bài viết về Ghềnh Đá Dĩa có thể tham khảo TẠI ĐÂY

H Ả I   Đ Ă N G   M Ũ I   Đ I Ệ N

Điểm được đánh giá "nổi tiếng" thứ hai ở Phú Yên là hải đăng Mũi Điện. Trước khi mốc cực Đông Việt Nam được xác nhận lại tại Mũi Đôi (Đầm Môn - Khánh Hòa) thì tọa độ ở Mũi Điện được coi là cực Đông của tổ quốc, nơi đón ánh mặt trời đầu tiên tại Việt Nam.



Lần ấy chúng tôi bắt taxi từ thành phố Tuy Hòa đi Mũi Điện theo quốc lộ 1A, lên đèo Cả rồi rẽ vào Vũng Rô, và đến Mũi Điện. Từ trên đèo vào đến Mũi Điện chỉ có Vũng Rô là nơi có dân cư sinh sống, đa phần là người làm nghề chài lưới và ngư nghiệp. Tối 8h-9h taxi lạc đường mới vào đến Vũng Rô, chúng tôi đi không nắm rõ nhiều thông tin, hỏi người dân mới biết trong đây không có nhà nghỉ hay khách sạn như ngoài Đại Lãnh. Từ Vũng Rô vào hải đăng cũng 5km, không chắc có chỗ ăn chỗ ngủ hay không, chúng tôi quyết định hỏi ở nhờ nhà dân. Người dân ở đây lạ lùng thấy có mấy đứa trẻ trâu ở đâu nói giọng Bắc, bắt taxi đi vào vùng khỉ ho cò gáy này, cũng xúm ra bắt chuyện và hỏi thăm. Cuối cùng, chúng tôi được một gia đình nọ sắp xếp cho chỗ ngủ. Hôm ấy, chị nấu cho chúng tôi nồi cơm ăn với vịt kho sả ban tối nhà còn thừa, và nồi canh chua chả cá mà anh đi biển đánh bắt. Ăn gì thì ăn, vào Phú Yên mà không ăn canh chua thì là thiệt. Nồi canh ngọt mát chua chua vị me, thơm vị dứa đứa nào ăn cũng vào. Có lẽ đấy là nồi canh chua ngon nhất và đáng nhớ nhất trong đời tôi cho đến bây giờ. Đêm ấy chúng tôi không ngủ nhà anh chị mà sang nhà ông bà. Buổi tối mập mờ nhà nào cũng chỉ thắp một ngọn đèn tuýp yếu ớt, điện chẳng lên nổi cái sạc pin máy ảnh. Đêm tôi nằm giường và màn với chị con gái, tâm sự và hỏi chuyện về cuộc sống người dân nuôi cá và tôm nơi này. Dân khổ, vất vả và thiếu thốn.. Bên ngoài hiên nhà, 4 chàng thanh niên đi cùng tôi, trải chiếu mắc màn nằm đất, hí hoáy đập muỗi vì màn rách, sáng ra đầy nốt trên người.
4h sáng hôm sau mấy anh em đã hẹn xe ôm đưa vào hải đăng Mũi Điện, để kịp đón bình minh - những tia nắng đầu tiên hắt vào bờ biển Đông của tổ quốc, vào những ngày sát Tết.

Mặt trời mọc hình trái tim. Chúng tôi đã kịp chờ mặt trời mọc, nhưng trời nhiều mây.

Mốc tọa độ

Biển và trời rất xanh

Đến Mũi Điện: Mũi Điện cách trung tâm TP.Tuy Hòa chừng 40 km, phương tiện di chuyển bằng xe máy có hai đường.
Cách 1 là đi theo quốc lộ 1A theo hướng Nha Trang đi thẳng miết lên đến đèo Cả được vài km thì thấy bên tay trái có lối rẽ vào Vũng Rô. Cứ đi thẳng miết vào trong qua Vũng Rô chừng 5km thì đến Mũi Điện. Đường này đi nhiều xe ô tô tải, xe khách, bụi và không có nhiều cảnh đẹp.
Cách 2 là đi theo đường sân bay Tuy Hòa mới, chạy dọc theo đường bờ biển qua bãi Gốc, đến bãi Môn và Mũi Điện. (Trên google map thì đường này tên là Phước Tân - Bãi Ngà) Đường này không có nhiều xe cộ, có lúc đi qua khu nhà dân ven biển hơi hẹp một tí, còn lại là đi dọc biển đường rất mướt, rộng và cảnh đẹp.
Chỗ ở: Nếu muốn đón bình minh sớm ở Mũi Điện thì phải ở tại Hải đăng hoặc ở Vũng Rô. Ở Hải đăng có chỗ ở, nhưng khuyến cáo nếu đi toàn nữ thì không nên. Ở Vũng Rô cách Mũi Điện 5km giờ đã có nhà trọ (ko phải nhà nghỉ), tuy nhiên rất ít (chưa thử bao giờ). Nếu ở Vũng Rô thì đặt xe ôm hoặc đi xe máy sáng sớm hôm sau để đến Mũi Điện. Hồi tôi đi thì Vũng Rô chẳng có gì, nhưng do nhiều khách tham quan nên giờ cũng đã có một ít dịch vụ.
___________________________________________________________________________________


B Ã I   M Ô N

Bãi Môn là một bãi biển vắng và đẹp, cát mịn, nước xanh ngay dưới chân Mũi Điện. Mọi người đến Mũi Điện thì phải xuống bãi Môn tắm. Lần ấy chúng tôi lên hải đăng đón bình minh, rồi tầm 7h sáng chạy xuống bãi Môn không người tắm biển, mặc dù mặt trời lên rất nhanh và nắng. Cả bãi biển chỉ có 5 anh em. Mấy đứa còn đi lượm lặt cành khô, đốt lửa trên cát để nướng cá khô ăn buổi sáng.

Ở đây có một dòng suối chảy từ trong núi ra biển, rất trong và mát. Với nhiều tảng đá nhìn như spa thiên nhiên.

Sau hai năm trở lại bãi Môn (2013 - 2015), ở đây đã có một chút thay đổi. Ngày ấy chúng tôi đến không có mấy người, chỉ thi thoảng có vài người dân câu cá đi ngang, chỉ có chúng tôi ở đó. Giờ bãi Môn đã nhiều dấu chân, và dấu người. Lần gần nhất tôi trở lại, đường vào bãi Môn đã có một nhà chòi trông xe và bán nước. Bãi Môn ngày chủ nhật tấp nập già có, trẻ có, đi picnic. Tuy nói là tấp nập, nhưng cũng là tấp nập hơn trước thôi. Bãi cát không còn mịn, dòng suối rêu không còn trong như trước, đôi khi xuất hiện một vài dấu hiệu của con người như vỏ chai, vỏ kẹo. Tuy nhiên, nó vẫn còn hoang sơ và đẹp, chỉ cần được giữ gìn.
___________________________________________________________________________________

V  Ũ  N  G   R  Ô  -  P  I  C  N  I  C    T  R  Ê  N   M  Ặ  T   N  Ư  Ớ  C

Bè nuôi cá ở Vũng Rô, nếu trời xanh thì nước rất trong và xanh

Ở Phú Yên, có thể tìm thấy nhiều vũng như Vũng La, Vũng Rô, Vịnh Xuân Đài...đều là những vịnh nhỏ được bao quanh bởi núi, nơi có nhiều tôm cá trú ngụ, khung cảnh xinh đẹp và dân chài nuôi nhiều thủy hải sản.
Vũng Rô là một vịnh nhỏ nằm trong số đó, thuộc Hòa Xuân Nam, huyện Đông Hòa, nằm ngay sát đường lên Đèo Cả và tiếp giáp với tỉnh Khánh Hòa. Vũng Rô cách Mũi Điện 5km, trên con đường Hồ Chí Minh trên biển huyền thoại với ý nghĩa lịch sử rất lớn, khi đây là nơi tiếp nhận vũ khí bí mật của miền Bắc gửi vào chiến trường Nam Trung Bộ và Tây Nguyên trong những năm 1964 và 1965. Tại tượng đài kỉ niệm Tàu không số (tên để chỉ những chuyến tàu bí mật vận chuyển vũ khí) tháng 3 vừa rồi, chúng tôi còn tình cờ gặp một đoàn cựu chiến binh đã từng hoạt động tại đây 40 năm trước. Đây cũng là nơi hai năm trước, người dân cho chúng tôi ở nhờ và cho ăn khi mấy đứa vào thăm Mũi Điện lần đầu tiên. Vì vậy tình cảm và ấn tượng của tôi đối với nơi này có chút gì đó khá sâu đậm.

Đừng từ trên con đường từ Mũi Điễn ra đèo Cả, sẽ nhìn được toàn cảnh vũng Rô nước xanh biếc, trời xanh biếc và rất nhiều thuyền bè cũng như nhà nổi nuôi trồng hải sản. Nhưng đừng bỏ lỡ mà nghĩ rằng cái vũng ấy chỉ có thể đi qua và ngắm nó trên cao. Vũng Rô bây giờ đã phát triển hơn cái ngày chúng tôi phải ngủ nhờ ăn nhờ. Do nhiều khách đi thăm mũi Điện qua đây có nhu cầu dạo vòng quanh vũng và đi đảo, mà tại đây đã dịch vụ cho thuê thuyền, thuê cano và picnic trên bè. Nếu thích, lái tàu sẽ thả bạn tại một bãi biển  bất kì nằm trong vũng, để bạn vui chơi tùy thích.

Một trong những bãi có thể tắm nằm trong Vũng Rô

Trời nắng, chúng tôi không có nhu cầu tắm táp buổi giữa trưa. Trước khi lên thuyền đi thăm một vòng Vũng Rô, chúng tôi đã đặt chị vợ của anh lái tàu, chuẩn bị cơm nước cho chúng tôi lên bè ăn. Tôi có niềm yêu thích việc thăm thú cuộc sống bình thường của người địa phương, tôi thích sống như họ sống. Vì thế tôi hỏi anh chị có bè nuôi tôm hay cá gì không, chúng tôi đi thăm, và được ở đó ăn trưa thì tốt. Rồi mấy đứa con gái chúng tôi mua của chị cân mực, một con cá và nhờ chị tẩm ướp mực, nấu cơm, canh chua cá mang ra bè cho chúng tôi. Cả cá và mực đều là do anh đi thả lưới đánh bắt về. Cơm canh bát đũa chị chuẩn bị, chúng tôi tính vào phí dịch vụ. Nhà anh chị có một bè nuôi tôm hùm, anh chị thả chúng tôi ở đó ăn trưa. Tiếc là tôm hùm thả trong lồng sâu dưới nước nên tôi không được chiêm ngưỡng mấy cái càng to đùng ngon lành của chúng.

Nước ở đây rất trong, có thể nhìn thấy rất nhiều cá bên dưới. Nếu trời xanh hơn, nước càng trong hơn.

Chúng tôi ngồi trên bè, tự nướng những con mực ngon lành giữa trời xanh và biển xanh

Nước ở Vũng Rô rất xanh và trong, lại nhiều phù du thích hợp cho tôm cá sống. Nằm trong vịnh không bị ảnh hưởng nhiều bởi gió bão, nên rất nhiều hộ nuôi tôm cá ở đây, mà đa phần là tôm hùm và cá mú - thu nhập chính của dân địa phương. Do nhà không có bé cá, anh chồng đưa chúng tôi đến thăm một bè cá bên hàng xóm, để tôi được thỏa nguyện ngắm mấy con cá trong dòng nước trong xanh. Thấy chúng tôi thích thú với con rùa độc nhất trong cái lồng toàn cá mú, anh chủ bè lấy một con cá nhúng xuống nước để cho rùa ăn. Con rùa dạo mấy vòng mới đánh hơi được mùi cá, ngoi lên cắp con cá con. Buồn thay cái miệng nhỏ cắn một miếng rồi đánh tuột con cá khỏi miệng. Và cả đàn cá mú xông vào cướp lấy con mồi. Vậy là hết cả ăn. Rùa ta hậm hực ngúng nguẩy cái đuôi bơi đi mất.

Ở bè cá

Tips: Đến Vũng Rô thì nằm trong đường đến Mũi Điện và Bãi Môn. Lịch trình đẹp nhất cho một vòng ba điểm này là đêm hôm trước ngủ tại Mũi Điện, sáng hôm sau đón bình minh và tắm tại bãi Môn. Sau đó qua Vũng rô đi dạo, ngắm cảnh rồi ăn trưa tại đây.
____________________________________________________________________________________